.
hed

اختلال اضطراب اجتماعی ، نشانه ها و علایم آن

 

همه ی ما برخی اوقات در موقعیتهای اجتماعی مضطرب میشویم. فوبیهای اجتماعی شکلهای اغراقآمیز این گونه ترسها هستند. افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی میترسند به گونهای عمل کنند که تحقیرآمیز یا شرمآور باشد و در موقعیتی قرار گیرند که به حملهی وحشت زدگی بینجامد. آنها از صحبت کردن و یا خوردن و نوشیدن در حضور دیگران وحشت دارند.
متخصصان بالینی پذیرفته اند که این هراس ها دارای دو مؤلفه اند که یکدیگر را تقویت می کنند:
1- ترس های اجتماعی فلج کننده 
2- فقدان مهارت کافی برای شروع یک گفتگو، بیان نیاز خود یا درک نیاز دیگران.

با پذیرفتن این دو اصل درمانگران کوشش می کنند که یا هراس های اجتماعی را کاهش دهند و یا به آموزش مهارتهای اجتماعی بپردازند و یا در عین حال،  با در نظر گرفتن وضعیت مراجع، از هر دو روش سود جویند. فوبیهای اجتماعی معمولاً در نوجوانی، گاهی در کودکی و به  ندرت بعد از 25 سالگی رخ میدهند. 

 

ملاک‌های تشخیصی مطرح شده برای این اختلال به شرح زیر است: 


A. ترس یا اضطراب محسوس در مورد یک یا چند موقعیت اجتماعی که در آنها فرد با احتمال بررسی دقیق دیگران مواجه شود. از جمله نمونه‌های آن عبارتند از تعامل‌های اجتماعی (مثل گفتگو داشتن، ملاقات کردن با افراد ناآشنا)، مورد مشاهده قرار گرفتن (مثل خوردن یا نوشیدن) و عمل کردن جلوی دیگران (مثل ایراد سخنرانی).
- توجه: در کودکان، اضطراب باید در موقعیت‌های همسالان و نه فقط هنگام تعامل با دیگران روی دهد.
B. فرد می‌ترسد که طوری عمل کند یا نشانه‌های اضطراب بروز دهد که به صورت منفی ارزیابی شوند (یعنی، خجالت‌آور یا تحقیرآمیز باشند؛ به طرد یا دلخوری دیگران منجر شوند).
C. موقعیت‌های اجتماعی تقریبا همیشه ترس یا اضطراب را برانگیخته می‌کنند.
- توجه: در کودکان، ترس یا اضطراب ممکن است با گریه، قشقرق، میخکوب شدن، چسبیدن، جمع کردن خود، یا ناتوانی در صحبت کردن در موقعیت‌های اجتماعی ابراز شود.
D. از موقعیت‌های اجتماعی اجتناب می‌شود یا این موقعیت‌ها با ترس یا اضطراب شدید تحمل می‌شوند.
E. ترس یا اضطراب با تهدید واقعی که توسط موقعیت اجتماعی ایجاد می‌شود و با زمینه اجتماعی- فرهنگی بی‌تناسب است. 
F. ترس، اضطراب، یا اجتناب مداوم است، معمولاً 6 ماه یا بیشتر ادامه می‌یابد. 
G. ترس، اضطراب، یا اجتناب ناراحتی یا اختلال قابل‌ملاحظه بالینی در عملکرد اجتماعی، شغلی یا زمینه‌های مهم دیگر عملکرد ایجاد می‌کند.
H. ترس، اضطراب، یا اجتناب ناشی از تأثیرات فیزیولوژیکی مواد (مثل سوء‌مصرف موادمخدر، دارو) یا بیماری جسمانی دیگر نیست. 
I. ترس، اضطراب، یا اجتناب با نشانه‌های اختلال روانی دیگر، مانند اختلال وحشتزدگی، اختلال بدشکلی بدن یا اختلال طیف اوتیسم بهتر توجیه نمی‌شود.
J. اگر بیماری جسمانی دیگری (مثل بیماری پارکینسون، چاقی، بدشکلی ناشی از سوختگی‌ها یا جراحت) وجود داشته باشد، ترس، اضطراب، یا اجتناب آشکارا نامربوط یا بیش از حد است. 

باید دقت شود که این اختلال با اختلال هایی از قبیل "بازارهراسی" ، "فوبی مکان های باز "و " اختلال شخصیت اسکیزوئید"  اشتباه گرفته نشود.
 بیمار بازارهراس اغلب اگر در موقعیت شخص دیگری همراهش باشد احساس راحتی خواهد کرد، ولی بیمار جمعیت‌هراس (فرد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی) در صورت بودن دیگران مضطرب‌تر می‌شود. 
هم افراد فوبیک مکانهای باز و هم افراد فوبیک اجتماعی ( اضطراب اجتماعی) از ازدحام میترسند ولی به دلایل متفاوت.
فرد مبتلا به فوبیک مکانهای باز معمولاً میترسد که نتواند از یک ازدحام رهایی یابد یا اینکه اگر دچار حمله ی وحشت زدگی شود، هیچ کس به او کمک نخواهد کرد. فرد فوبیک اجتماعی از طرف دیگر از آن میترسد که دیگران در جمعیت او را نگاه کنند و ببینند که کار خجالت آوری انجام میدهد.
فوبیهای اجتماعی غالباً توسط زنان گزارش شدهاند و بطور چشمگیری در بین افراد فقیر رایج ترند. 

در اختلال شخصیت اسکیزوئید رفتار اجتماعی اجتناب‌آمیز به دلیل بی‌علاقگی به معاشرت و اجتماعی شدن است، نه ترس از آن (فوبیا). اختلال شخصیت‌ دوری‌گزین به کرات در افراد مبتلا به جمعیت‌هراسی فراگیر رخ می‌دهد.


 

تهیه و تنظیم متن: هلیا زرشناس

 

گروه آموزشی کیهان
رتبه یک ارشد و دکتری روانشناسی و مشاوره
دانشجویان دانشگاه شهیدبهشتی و تهران


لینک های مرتبط


 

 


 

نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
.