.
hed

 

پارانویا ، زندگی در ظن و گمان همیشگی


مشخصه این بیماران شکاکیت و بی‌اعتمادی دیرپا به همه افراد است. مسئولیت این احساسات از نظر آنها بر دوش دیگران است. آنها اغلب متخاصم، تحریک‌پذیر و خشمگین‌اند. برجستهترین ویژگی آنها عبارت است از بی اعتمادی و بدگمانی فراگیر و دیرین نسبت به دیگران، حساسیت زیاد نسبت به بی¬اعتنایی، و گرایش به وارسی کردن محیط برای یافتن و برداشت گزینشی نشانه¬هایی که افکار و نگرش¬های زیان مند را تأیید می¬کنند. افرادی که به اختلال شخصیت پارانوئید مبتلا هستند، اغلب اهل جرو بحث کردن، خشک و عصبی¬اند. آنها به اغراق کردن تمایل دارند: به اینکه از کاه کوه بسازند و انگیزه¬های پنهان و معانی خاصی در رفتار غیرمغرضانه دیگران بیابند. 

 

دیگران را سرزنش می¬کنند و خود نمی¬توانند هرگونه سرزنش یا مسئولیت شکست را بپذیرند. آنها تقریبا همیشه منتظر آن اند که دیگران به طریقی آنها را استثمارکنند یا به آنها ضرر برسانند. اغلب پیش می آید که این افراد بی هیچ توجیهی، در وفاداری و صداقت دوستان و اطرافیان خود تردید می کنند. متخصصان اعتقاد دارند که این افراد در واقع احساسات خودشان را برون سازی می کنند و دفاع مورد استفاده شان فرافکنی است. یعنی افکار و تکانه هایی را که خود دارند و برایشان غیر قابل قبول است را به دیگران نسبت می دهند. البته باید دقت کنیم که صفات پارانوئید ممکن است انطباقی باشند، مخصوصا در محیط‌های تهدیدکننده. و اختلال شخصیت پارانوئید فقط در صورتی باید تشخیص داده شود که این صفات انعطاف‌ناپذیر، ناسازگارانه و مداوم باشند و موجب اختلال قابل‌ملاحظه در عملکرد یا ناراحتی ذهنی شوند.

با چه ملاک هایی می توانیم تشخیص اختلال شخصیتی پارانویید را بدهیم ؟
A. بی‌اعتمادی و سوء‌ظن فراگیر به دیگران به طوری‌که انگیزه‌های آنها به صورت بدخواهانه برداشت می‌شود، در اوایل بزرگسالی شروع می‌شود و در موقعیت‌های مختلف وجود دارد، به طوری که با چهار (یا تعداد بیشتری) از موارد زیر نمایان می‌شود:
1. بدگمانی‌، بی پایه و اساس، درباره اینکه دیگران او را استثمار می‌کنند، به او صدمه می‌زنند، یا وی را فریب می‌دهند.
2. اشتغال ذهنی با تردیدهای ناموجه درباره وفاداری یا قابل اعتماد بودن دوستان یا همکاران. 
3. عدم تمایل برای اعتماد به سایرین به دلیل ترس بی دلیل از اینکه اطلاعات ارائه شده بر ضد وی به کار خواهند رفت.
4. از اظهارات محبت‌آمیز یا وقایع خوشایند معانی پنهان تحقیرآمیز یا تهدیدکننده برداشت می‌کند. 
5. همواره به دیگران کینه می‌ورزد (یعنی، توهین‌ها، بی‌حرمتی‌‌ها، یا تحقیرهای دیگر را نمی‌بخشد).
6. حملاتی را به شخصیت یا اعتبار خود احساس می‌کند که برای دیگران آشکار نیستند و زود با عصبانیت واکنش نشان می‌دهد یا حمله متقابل می‌کند.
7. بدون دلیل موجه، در مورد وفاداری همسر خود سوء‌ظن مکرر دارد.
B. منحصرا در دوره اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی یا اختلال افسردگی همراه با ویژگی‌های روان‌پریشی، یا اختلال روان‌پریشی دیگر روی نمی‌دهد و ناشی از تأثیرات فیزیولوژیکی بیماری جسمانی دیگر نیست. 

این اختلال در مردان شایع‌تر از زنان است و به نظر نمی‌رسد که الگوی خانوادگی داشته باشد. همچنین در گروه‌های  اقلیت، مهاجران و ناشنوایان نیز بیشتر از جمعیت عمومی است. 

در مورد  سبب شناسی این اختلال وجود یک عامل ژنتیکی به اثبات رسیده است. همچنین غالبا مشکلات غیر اختصاصی و زودرس خانوادگی  و یا سابقه آزار و اذیت در دوران کودکی نیز وجود دارد. نکته مهم در روند درمانی این افراد این است که در طی درمان، اعتماد کردن و تحمل روابط صمیمانه برای این افراد مشکل است، لذا در روان‌درمانی این افراد درمانگر باید رفتار حرفه‌ای در پیش گیرد و زیادی با بیمار گرم نگیرد.


 

تهیه و تنظیم متن: هلیا زرشناس

 

 گروه آموزشی کیهان
رتبه یک ارشد و دکتری روانشناسی و مشاوره
دانشجویان دانشگاه شهیدبهشتی و تهران


لینک های مرتبط


 

 















 

نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
.